Kopwijzer in de kantlijn 01-08-2026
Elke zaterdagochtend kun je in het RTV SLOS-radioprogramma Kopwijzer bijzondere en interessante gesprekken beluisteren over actuele, culturele of heel andere zaken die spelen in de gemeenten Steenwijkerland en Weststellingwerf. Dirk Brans beveelt je de uitzendingen van Kopwijzer van harte aan.
Traditie blijft alleen leven als ze beweegt
Bij tradities denken we vaak aan iets dat ieder jaar op dezelfde manier terugkomt. Dezelfde plek, dezelfde mensen en hetzelfde programma. Juist daarin zou de kracht van een traditie zitten.
Wie naar deze aflevering van Kopwijzer luisterde, hoorde iets anders. Tradities blijven niet bestaan doordat alles hetzelfde blijft. Ze blijven bestaan doordat mensen telkens opnieuw durven te vernieuwen, zonder te vergeten waar het ooit mee begon.
Een koers met verleden en toekomst
Dat werd meteen duidelijk in het gesprek over het Wielerspektakel van Steenwijk. Wielrennen en Steenwijk horen inmiddels bij elkaar. Grote namen rijden door de straten en het publiek staat langs het parcours om de renners van dichtbij te zien.
Dit jaar is er bijzondere aandacht voor Bauke Mollema, die bezig is aan zijn laatste seizoen. Voor veel wielerliefhebbers is hij een renner die jarenlang bij de zomer hoorde. Zodra de Tour de France op televisie verscheen, was zijn opvallende manier van fietsen direct herkenbaar.
Zijn komst naar Steenwijk is daarom meer dan het vastleggen van een bekende naam. Het is ook een gelegenheid om stil te staan bij een wielerloopbaan die veel mensen plezier heeft gebracht.
Toch kijkt de organisatie niet alleen achterom. Naast de professionele wielerwedstrijd zijn er een dikke-bandenrace voor kinderen, een bedrijventijdrit en voor het eerst duofietsen waarop bewoners van verzorgingshuizen kunnen meerijden. Zelfs Steenwijk krijgt een bergprijs, al ligt het hoogste punt van het parcours maar een bescheiden stukje boven het laagste.
Dat is misschien juist de charme. Je hoeft geen Alpen te hebben om er samen iets bijzonders van te maken.
Een oud verhaal in een nieuw jasje
Ook bij het openluchtspel in Havelte komen verleden en heden samen. Het toneelstuk Piepers en parels werd ruim twintig jaar geleden al eens gespeeld. Toch wordt het niet simpelweg opnieuw opgevoerd. De teksten zijn aangepast, er zijn plaatselijke verwijzingen toegevoegd en zelfs personages zijn veranderd.
Het oorspronkelijke verhaal vormt de basis, maar iedere nieuwe groep maakt er weer iets eigens van. Daardoor kan hetzelfde toneelstuk in twee nabijgelegen dorpen toch heel anders worden uitgevoerd.
Op het podium zien bezoekers uiteindelijk acht spelers, figuranten, oude caravans en een complete camping. Maar ook hier bestaat het geheel uit veel meer dan wat er in de schijnwerpers staat.
Zonder decorbouwers, mensen voor licht en geluid, vrijwilligers in de kiosk en iedereen die achter de schermen helpt, blijft het podium leeg.
Een traditie is blijkbaar nooit alleen het optreden zelf. Het is ook de gemeenschap die eromheen ontstaat.
Beatlesmuziek tussen duizenden kaarsen
In de Grote Kerk van Steenwijk gebeurt iets vergelijkbaars. Eeuwenlang was de kerk in de eerste plaats een gebouw voor geloof en samenkomst. Die functie is er nog steeds, maar daarnaast heeft de kerk zich steeds verder geopend voor concerten, exposities en culturele activiteiten.
Tijdens een bijzonder concert worden duizenden kaarsen aangestoken en speelt een strijktrio bekende nummers van The Beatles. Muziek als Yesterday en Let It Be krijgt daardoor een geheel nieuwe omgeving en klank.
Een historische kerk, popmuziek uit de vorige eeuw en een eigentijdse lichtbeleving komen bij elkaar. De opbrengsten worden bovendien gebruikt voor het onderhoud van het monumentale gebouw.
Zo helpt iets nieuws om iets ouds te behouden.
Oude koetsen, nieuwe ideeën
Ook in Blokzijl is de geschiedenis nog volop aanwezig. Tijdens de ringrijderij rijden paarden en koetsen door het oude stadje. De deelnemers dragen traditionele kleding en langs de haven wordt geprobeerd de ringen met een steker te raken.
Het is een prachtig gezicht, maar ook daar staat de tijd niet stil. Er doen verschillende soorten koetsen en paarden mee, deelnemers krijgen vrijheid in hun presentatie en voor de promotie worden moderne foto’s en materialen gebruikt.
Een week later volgt de jaarmarkt, die al voor de 54ste keer wordt georganiseerd. Oude ambachten en het Koopmans Vrouwenkoor krijgen er een plek, maar ondertussen worden ook nieuwe standhouders toegevoegd en is er een apart eetplein ingericht.
Het vertrouwde blijft herkenbaar, terwijl er telkens iets nieuws naast mag ontstaan.
Niet bewaren, maar doorgeven
Misschien was dat wel de rode draad van deze uitzending.
We bewaren tradities niet door ze achter glas te zetten. Dan worden het herinneringen waar we alleen nog naar kunnen kijken. Tradities blijven leven wanneer mensen ermee aan de slag gaan, er nieuwe ideeën aan toevoegen en anderen uitnodigen om mee te doen.
Een wielerwedstrijd krijgt duofietsen en een Steenwijker bergprijs. Een oud toneelstuk wordt herschreven. Beatlesmuziek klinkt tussen duizenden kaarsen in een eeuwenoude kerk. En historische koetsen rijden door Blokzijl, terwijl de organisatie alweer nadenkt over de volgende editie.
Het verleden geeft houvast. Vernieuwing zorgt ervoor dat we verder kunnen.
Een traditie die nooit verandert, staat uiteindelijk stil. Een traditie die mag meebewegen, kan nog generaties meegaan.
Bron: Streekomroep De Werven
