Ruimte maken om mee te doen
Elke zaterdagochtend kun je in het RTV SLOS-radioprogramma Kopwijzer bijzondere en interessante gesprekken beluisteren over actuele, culturele of heel andere zaken die spelen in de gemeenten Steenwijkerland en Weststellingwerf. Dirk Brans beveelt je de uitzendingen van Kopwijzer van harte aan.
🎧 Liever luisteren? Beluister de podcast
Niet iedereen vraagt vanzelf om hulp, stapt zonder aarzelen ergens binnen of weet meteen waar zijn of haar talent ligt. Juist daarom bleef deze uitzending hangen als een pleidooi voor iets eenvoudigs: ruimte maken. Ruimte om mee te doen, om iets te proberen, om een hand op te steken of om ergens opnieuw te beginnen.
Die ruimte zit niet alleen in grote plannen van politiek of organisaties. Soms begint zij met een fiets voor een kind, een drumstel op de werkvloer, een kom snert bij een Fancy Fair of een telefoontje naar iemand die je nog maar kort kent.
Een gelijke start is niet vanzelfsprekend
In het politieke gesprek ging het over flinke dossiers: de komende begroting, de nieuwe Uni-locatie voor voortgezet onderwijs en de verdere ontwikkeling van Samen voor Ryan. Toch werd de kern vooral zichtbaar in kleine, alledaagse voorbeelden.
Een kind dat naar school moet maar geen laptop heeft. Versleten schoenen, waardoor iemand zich al vóór de eerste les anders voelt dan de rest. Of een leerling die het verkeersexamen moet doen zonder fiets. Via regelingen voor inwoners met een laag inkomen moet voorkomen worden dat zulke praktische tekorten bepalen of kinderen mee kunnen doen.
Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar er zit vaak schaamte tussen recht hebben op hulp en die hulp ook daadwerkelijk aanvragen. Die schaamte kwam later in de uitzending opnieuw terug, toen Sociaal Werk De Kop vertelde dat veel mensen die mogelijk aanspraak kunnen maken op toeslagen of gemeentelijke regelingen, daarvan geen gebruikmaken. Niet omdat zij het geld niet kunnen gebruiken, maar omdat zij niet weten dat de mogelijkheid er is, formulieren lastig vinden of het moeilijk vinden om hulp te vragen.
Daar ligt een taak voor meer mensen dan alleen de gemeente. Een leerkracht, buur, werkgever of hulpverlener kan soms het verschil maken door te zeggen: kijk eens of dit iets voor je is. Niet om iemand over te nemen, maar om de drempel lager te maken.
Niet wachten tot het misgaat
Ook Samen voor Ryan gaat in wezen over diezelfde drempel. Het initiatief is bedoeld om kinderen en gezinnen eerder in beeld te krijgen, voordat problemen zo groot worden dat hulp pas laat op gang komt. In de verdere uitwerking moeten ouders nadrukkelijker aan tafel zitten en moeten scholen en andere betrokkenen beter kunnen samenwerken rond een concrete situatie.
De vergelijking met een verdediger in het voetbal was treffend. De doelpuntenmaker krijgt het applaus, maar de speler die een gevaarlijke pass onderschept, voorkomt soms iets veel groters zonder dat iemand het opmerkt. Preventie is nu eenmaal lastig te tellen. Je weet niet precies welke problemen níet zijn ontstaan doordat iemand op tijd aandacht kreeg.
Dat geldt ook voor de nieuwe Uni-locatie. Natuurlijk gaat het over een groot gebouw, flinke investeringen en praktische vragen over verkeer en de buurt. Maar achter de stenen zit een bredere gedachte: onderwijs als plek waar jongeren niet al vroeg in hokjes terechtkomen, maar elkaar ontmoeten en zich kunnen ontwikkelen. Een school is meer dan een rooster en een lokaal. Het is ook een netwerk, een dagelijkse omgeving en voor veel kinderen een plek waar iemand ziet hoe het met ze gaat.
Een brievenbus, een bandje en een kans
Bij NoordWestGroep Hout werd die ruimte om te ontdekken heel tastbaar. Op de afdeling worden pallets gemaakt, onder meer voor toepassingen bij dijken, maar er gebeurt veel meer. Medewerkers maken ook brievenbussen, picknicktafels, bloembakken en andere houten producten. Oude pallets mogen daarbij soms dienen als oefenmateriaal voor nieuwe ideeën.
Het mooie zat niet alleen in het eindproduct. Het ging vooral over wat er onderweg kan gebeuren. Iemand ontdekt dat houtbewerking goed bij hem of haar past. Een ander merkt juist dat logistiek beter aansluit. Wie verder wil, kan misschien ervaring opdoen bij een regulier bedrijf; wie dat niet wil of kan, krijgt binnen de organisatie een passende werkplek.
En toen stond er ineens een drumstel op de werkvloer. Niet omdat een drumstel noodzakelijk is voor het maken van pallets, maar omdat muziek mensen kan prikkelen, ontspannen en bij elkaar brengen. Inmiddels zijn er meer instrumenten en ontstaan er bandjes. Het is een gewoon detail, maar misschien zegt het veel: als je mensen alleen ziet als arbeidskracht, mis je wat er nog meer in hen zit.
Het dorp draagt zijn eigen plekken
De Fancy Fair van de Grote of Sint-Clemenskerk laat al tientallen jaren zien wat er gebeurt wanneer veel mensen ieder iets kleins bijdragen. Vrijwilligers sorteren boeken, pakken dozen, zetten kramen op en koken snert. Bezoekers komen voor brocante, speelgoed, handwerken of zomaar voor een praatje met bekenden die ze lang niet hebben gezien.
De opbrengst helpt bij het onderhoud van kerkelijke gebouwen, maar de waarde van zo’n dag zit niet alleen in het geld. Een kerkgebouw blijft niet overeind door stenen alleen. Daar zijn mensen voor nodig die tijd, spullen en aandacht geven. Een oude vaas, een doos boeken of een bord snert krijgt zo een tweede leven én helpt een plek in stand te houden die voor veel mensen vertrouwd is.
Oefenen in contact maken
Bij de training Grip en Glans voor vijftigplussers gaat het opnieuw niet om grote woorden, maar om kleine stappen. Deelnemers staan stil bij gezondheid, leuke bezigheden, initiatief nemen, vriendschappen en eigen sterke kanten. Soms oefenen zij zelfs met iets ogenschijnlijk simpels als iemand bellen.
Voor wie makkelijk contact legt, klinkt dat misschien onbeduidend. Maar wie zich eenzaam voelt of na pensionering, ziekte of verlies een andere daginvulling zoekt, weet hoe groot zo’n eerste belletje kan zijn. De training belooft geen nieuw leven uit een doosje. Wel biedt zij een plek waar mensen kunnen ontdekken wat hen energie geeft en hoe zij zelf weer een begin kunnen maken.
Verstilling en bloemenwerk
Ook de herdenking rond dichter J.C. Bloem en de voorbereidingen voor Corso Frederiksoord passen in dat beeld van ruimte maken. Bloem schreef gedichten die nog altijd gelezen worden, juist omdat hij met weinig woorden veel wist op te roepen: verlangen, melancholie, stilte. De stichting kijkt daarbij niet alleen terug naar zijn werk en zijn tijd in Kalenberg, maar biedt ook nieuwe dichters een podium.
In Frederiksoord gebeurt iets vergelijkbaars, maar dan tussen de dahlia’s. De eigen bloementeelt vraagt veel inzet, maar brengt ook nieuwe vrijwilligers bij het corso. Mensen die misschien geen wagen bouwen of mozaïek prikken, helpen wel bij de bloemen. Jonge deelnemers haalden bovendien steun binnen voor een klimtoren op het corsoterrein. Zo groeit een traditie niet alleen door herhaling, maar doordat nieuwe mensen er een eigen aandeel in krijgen.
Mee kunnen doen begint zelden met een groot gebaar. Vaak begint het met iemand die plaats maakt.
Heb je iets voor de redactie?
Kies hieronder wat je wilt doorgeven. De pagina waar je vandaan komt wordt automatisch meegestuurd.
