LTO Steenwijkerland: ‘Het wordt een kwestie van de lange adem’
De nieuwste stikstofplannen van het kabinet geven provincies meer ruimte om zelf te bepalen hoe zij de stikstofuitstoot rond kwetsbare natuurgebieden terugdringen. De laatste aanpassingen betekenen niet dat de opgaven, ook in Steenwijkerland, kleiner zijn geworden.
De hoofdlijnen van de stikstofplannen werden al voor de zomer bekendgemaakt. Na overleg zijn ze onlangs op enkele punten aangepast. Met de nieuwe opgaven ligt er ook in Steenwijkerland een flinke uitdaging.
Een belangrijke verandering is dat provincies meer vrijheid krijgen om zelf invulling te geven aan de stikstofreductie. De provincie Overijssel heeft daarvoor tot september 2028 de tijd. Uiterlijk dan moet er een alternatief plan liggen. Lukt dat niet, dan komt de verantwoordelijkheid weer bij het ministerie te liggen.

De extra ruimte betekent niet dat de stikstofdoelen worden afgezwakt. De beoogde reductie van 42 tot 46 procent blijft staan. De manier waarop die reductie moet worden bereikt, biedt iets meer mogelijkheden. De provincie krijgt meer vrijheid om te bepalen welke maatregelen op welke plekken nodig zijn. Daarvoor pleitte CDA-Statenlid en boer Klaas de Lange, uit het gehucht Nederland, eerder al.
Gereedschapskist
Stikstof is een van de onderwerpen in de portefeuille van De Lange. De komende maanden worden dan ook belangrijk voor hem. Hij sprak al met de minister. “Ik weet als boer hoe bepaalde zaken in de praktijk werken. Hoe kunnen we de theorie vertalen naar de praktijk? Dat is uiteindelijk wat moet gebeuren: ervoor zorgen dat we samen een soort gereedschapskist ontwikkelen waarmee de sector en de boeren daadwerkelijk aan de slag kunnen. Daarover heb ik veel met Jamie (van Essen, red.) gesproken. Hoe krijgen we dat voor elkaar?”
De Lange runt de biologische boerderij Weerribben Zuivel en ziet kansen in de grotere vrijheid voor de provincie. De vraag is wel hoe die ruimte precies wordt ingevuld. “Als je alle mogelijkheden samenbrengt, moet je de boer vervolgens de ruimte geven om zelf te kiezen welke maatregel het beste bij zijn bedrijf past. Je moet dit niet van bovenaf opleggen.”
Daarom was De Lange kritisch op de vaste zones van 500 of 1.000 meter rond natuurgebieden, zoals die in de oorspronkelijke plannen waren opgenomen. “Dat is niet effectief genoeg. Aan de zuidwestkant van een natuurgebied, waar bijvoorbeeld 80 procent van de wind vandaan komt, kan de impact van stikstof veel groter zijn dan aan de oostkant.”
Van belang daarbij is wel dat de 9 miljard euro die beschikbaar is gesteld om boerenbedrijven bij de uitvoering van de plannen te ondersteunen, vooral bedoeld is voor boeren bínnen deze zones.
Lange adem

Bij LTO Steenwijkerland is er vooralsnog weinig enthousiasme over de aangepaste plannen. Volgens voorzitter Marcel Leeuw bieden ze op sommige plekken misschien wat meer ruimte, maar blijft de opgave hetzelfde. Bovendien komt een groot deel van de verantwoordelijkheid nu bij de provincie te liggen.
“Misschien moeten de zones groter worden, misschien juist kleiner. Dat wordt echter wel een uitdaging. Als je kijkt naar wat we de afgelopen vijf jaar hebben gezien, wordt dit een kwestie van de lange adem”, aldus Leeuw.
De grotere rol van de provincie maakt Leeuw niet direct optimistischer. Hij heeft niet al te veel vertrouwen in de provincie, mede vanwege de plannen die zij zelf heeft. “Ze willen bijvoorbeeld in het gebied van Zwartsluis tot aan Kuinre ongeveer 1.000 hectare gruttoland realiseren. Dat betekent uiteindelijk dat de grond wordt afgewaardeerd, omdat je er veel minder landbouwkundige mogelijkheden mee hebt.”
De grond zal dan vooral geschikt zijn voor agrarisch natuurbeheer. “Het gaat dan om maatregelen zoals plas-drasgebieden, een hoger waterpeil, een latere maaidatum en beperkte bemesting. Wij hebben altijd gezegd: zorg ervoor dat boeren hiervoor een goede jaarlijkse vergoeding krijgen en houd de agrarische bestemming van de grond in stand. Maar dat is niet de richting die zij willen kiezen”, zo meent de Blokzijliger
Lang niet genoeg

Naar verwachting kiest Overijssel voor een gebiedsgerichte aanpak. Daarbij wordt per gebied bekeken welke maatregelen het meeste effect hebben. Binnen de provincie heeft De Lange zich daar de afgelopen tijd nadrukkelijk voor ingezet, vertelt hij. “De minister heeft inmiddels ook aangegeven dat hij deze aanpak effectief vindt. Hij is een aantal keren hier geweest en we hebben hem meerdere keren gesproken. Hij heeft nu ook gezegd dat een plan vanuit de provincie waarschijnlijk veel beter werkt dan de vaste zones die oorspronkelijk ingevoerd zouden worden.”
Dat betekent overigens niet dat de problemen daarmee zijn opgelost. Ook het CDA-Statenlid vindt dat de huidige aanpassingen niet ver genoeg gaan. Hij begrijpt de kritiek van LTO Steenwijkerland op de provincie en deelt een deel van de zorgen. “We moeten niet te lang wachten, want we weten eigenlijk best goed waar de knoppen zitten waaraan we kunnen draaien om de vergunningverlening weer op gang te krijgen. Dat is met deze brief nog maar een kleine stap. Daarom sta ik ook volledig achter LTO. Dit is lang niet genoeg.”
Voorbeeldprovincie
De Lange wil de komende tijd druk op de provincie blijven uitoefenen. Daarvoor heeft hij een motie ingediend. “Dat betekent dat we ons meer gaan richten op de gebieden waar we het grootste effect kunnen bereiken. We moeten daar versneld een inventarisatie maken: wat gaan we precies doen om de knelpunten op te lossen en de benodigde maatregelen uit te voeren?”

De Kop van Overijssel is een prioritair gebied en komt daarom als een van de eerste gebieden aan de beurt. Het is nu tijd om stappen te zetten, zegt De Lange. “De brief moet niet meer van tafel. Dat zou juist het slechtste zijn wat je kunt doen, want dan kunnen al die handhavingsverzoeken alsnog worden toegewezen. Er moet dus een brief en een plan op tafel liggen. Vervolgens moet je vooral het gesprek voeren over de inhoud daarvan.”
Die inhoud reikt uiteraard verder dan alleen de stikstofaanpak en omvat ook andere aspecten die de natuurkwaliteit bepalen. “Dat hebben we de minister hier ook laten zien. Zo hebben we hem in Blokzijl bijvoorbeeld laten zien dat we in het verleden al 1.200 hectare aan de natuur hebben toegevoegd om die natuur beter te beschermen. Dat soort voorbeelden heeft hem er mede van overtuigd dat onze aanpak werkt. Hij noemt de provincie Overijssel inmiddels ook meerdere keren als voorbeeld. Ik denk dat we echt een voorbeeld kunnen zijn van hoe je de vergunningverlening weer op gang kunt krijgen door samen te werken aan een effectieve aanpak”, besluit het Statenlid.
De bal ligt de komende tijd in ieder geval bij de provincie Overijssel. Die heeft tot september 2028 de tijd om plannen uit te werken voor de aanpak rond kwetsbare natuurgebieden. Die extra ruimte biedt kansen voor maatwerk, maar de doelen blijven onverminderd van kracht. Voor zowel Klaas de Lange als LTO Steenwijkerland is duidelijk dat er nog veel moet gebeuren. Het kan dan ook nog weleens een kwestie van de lange adem worden.
Bron: Streekomroep De Werven
Heb je iets voor de redactie?
Kies hieronder wat je wilt doorgeven. De pagina waar je vandaan komt wordt automatisch meegestuurd.
