Energiearmoede remt verduurzaming koopwoningen in Steenwijkerland
Terwijl de gemeente Steenwijkerland miljoenen euro’s beschikbaar heeft om woningen te isoleren, blijft een deel van het subsidiegeld op de plank liggen. Volgens Stephanie Geurtz, algemeen coördinator van Stichting Duurzaam Steenwijkerland én gemeenteraadslid voor coalitiepartij PRO Steenwijkerland, komt dat niet doordat inwoners geen interesse hebben, maar omdat een grote groep huiseigenaren met energiearmoede nauwelijks in beeld is. “Voor die groep hebben we onbewust minder moeite gedaan.”
De zomer is lekker aan het zomeren in Nederland, dus draaien de airco’s vaak overuren. Begrijpelijk, zegt Stephanie Geurtz, maar volgens haar is goede isolatie een veel betere oplossing. “De grote temperatuurverschillen tussen een gekoelde ruimte en de hitte buiten zijn behoorlijk belastend voor je lichaam. Zeker voor mensen met bijvoorbeeld hartklachten of andere gezondheidsproblemen.”
Korte bochten
Goede isolatie is bovendien het hele jaar door belangrijk. Juist daarom stelde de gemeente Steenwijkerland miljoenen euro’s beschikbaar om woningen beter te isoleren. Eerder berichtten wij al dat een groot deel van dat subsidiegeld nog altijd niet is besteed en dat de gemeente meer vaart wil maken met de uitvoering. Volgens Stephanie is de verklaring daarvoor echter minder eenvoudig dan het lijkt: veel huiseigenaren die kampen met energiearmoede zijn nauwelijks in beeld.
Kun je dus stellen dat er te weinig gebeurt? “Die conclusie vind ik te kort door de bocht”, begint Stephanie. “Alleen wijzen naar de gemeente en zeggen: ‘Er is veel geld over, dus jullie hebben te weinig gedaan’, vind ik niet zuiver. Het ligt genuanceerder. De subsidie is bedoeld voor huiseigenaren en juist binnen die groep bestaan enorme verschillen in inkomen, levenssituatie en financiële mogelijkheden.”
Verborgen energiearmoede
Het is een deel van de reden voor het nog te volle subsidiepotje: de ‘verborgen energiearmoede’ onder woningeigenaren. Stephanie: “Het klinkt cru, maar voor die groep hebben we onbewust tot nu toe minder moeite gedaan. In het beleid worden huiseigenaren op één hoop gegooid. Niemand heeft die differentiatie gemaakt. Het betreft in dit geval mensen die het huishouden precies draaiende kunnen houden, maar daardoor geen geld over hebben om hun woning te verduurzamen of te isoleren.”
De gemeente bevestigt dat energiearmoede niet alleen voorkomt bij huurders, maar ook bij woningeigenaren. In het coalitieakkoord (waaraan PRO Steenwijkerland meeschreef) is afgesproken om extra aandacht te schenken aan kwetsbare huishoudens, onder meer met energiecoaches en fixteams. Een woordvoerder van de gemeente licht toe: “De komende tijd werken we verder uit hoe we dat gaan aanpakken. Daarbij nemen we ook onze ervaringen tot nu toe mee. Dat gaan we evalueren en daarbij willen we ook de Stichting Duurzaam Steenwijkerland betrekken.”
Energielening?
De stichting onderzocht vorig jaar samen met de Energiebank Nederland hoe deze doelgroep beter kan worden bereikt. Daaruit bleek, volgens Stephanie, dat deze inwoners actief moeten worden benaderd. “Je kunt subsidie beschikbaar stellen, maar als iemand zelf geen geld kan inleggen, blijft verduurzamen onmogelijk.”
De regeling loopt tot 2028, dus hoe komt dat geld de komende tijd wél op? “We moeten veel gerichter op zoek naar huiseigenaren die in energiearmoede leven en daar iets passends voor bedenken”, bepleit Stephanie. “Misschien kan de gemeente nadenken over nieuwe financiële oplossingen. Er bestaan bijvoorbeeld startersleningen voor jonge starters die een woning willen kopen. Je zou ook iets vergelijkbaars kunnen ontwikkelen voor mensen die hun woning willen isoleren en verduurzamen.”
En dus niet in het wilde weg gaan schieten? “Wat je soms ziet, is dat een overheid van alles optuigt, maar uiteindelijk de plank misslaat. Zichtbaar en laagdrempelig zijn is een mooie ambitie, maar dat wil niet per definitie zeggen dat je daarmee ook de mensen bereikt die het echt nodig hebben”, besluit Stephanie.
Bron: Streekomroep De Werven
